W jednej z kalifornijskich restauracji w San Francisco pojawiła się nowa pozycja w karcie: kurczak hodowany w laboratorium. Restauracja Epic Steak, położona naprzeciwko siedziby Google, serwuje go obok klasycznych steków i wołowiny Wagyu. Danie, zwane przez producenta „cultivated chicken”, powstaje częściowo z komórek kurczaka rosnących w bioreaktorach, a częściowo z roślinnych składników, takich jak soja i oliwa z oliwek. Według informacji producenta cena zbliża się do poziomu premium drobiu z tradycyjnej hodowli.

Producentem jest Upside Foods, startup z Bay Area, który twierdzi, że osiągnął nowy kamień milowy w skali produkcji. To właśnie zwiększenie wolumenu ma obniżyć koszty. Produkt trafił już do ośmiu restauracji w Kalifornii, a także na kilka kampusów firm i uczelni, w tym na Uniwersytet Stanforda. W Epic Steak „Southern Fried Upside Chicken” z kimczi i majonezem z gorącym miodem kosztuje 12 dolarów. Sąsiednia restauracja Waterbar, należąca do tego samego szefa kuchni, podaje pięciosmakową wersję za 15 dolarów. W popularnych koreańskich lokalach z kurczakiem w Los Angeles i San Francisco danie K-Pop Chicken z nowego mięsa kosztuje 19 dolarów.

Szef kuchni i właściciel Epic oraz Waterbar, Parke Ulrich, podkreśla, że cena pozwala umieścić danie w karcie tak, by było dostępne dla każdego. Dwie kolejne restauracje z jego grupy w Bay Area, Mersea i Hurrica, również mają serwować potrawy z tym kurczakiem. Ulrich od kilku miesięcy opracowuje przepisy wspólnie z Upside Foods, eksperymentując z różnymi formami, od zupy po kanapkę z kurczakiem z grilla. Jego zdaniem smak jest subtelny, ponieważ produkt jest mieszanką, natomiast tekstura jest „fantastyczna”. Mięso rozwarstwia się tak jak pierś z kurczaka i ma włókna, a w dotyku jest bardzo jedwabiste.

Upside Foods działa od 2015 roku i pozyskało około 600 milionów dolarów finansowania. Firma przez lata prowadziła badania i rozwój nad mięsem hodowanym, czyli produkowanym bez hodowli zwierząt i bez ubojni, z prawdziwych komórek zwierzęcych rosnących w zbiornikach, które nazywa kultywatorami. Przedsiębiorstwo nosiło wcześniej nazwę Memphis Meats, ale w 2021 roku zmieniło ją na bardziej przyjazną konsumentom. Jest jedną z ponad 140 firm działających w tej dziedzinie. Część z nich już sprzedaje swoje produkty: australijska firma Vow oferuje hodowaną przepiórkę i foie gras, a Wildtype serwuje hodowanego łososia w kilku restauracjach w USA.

Według założeń branży mięso produkowane w ten sposób mogłoby ograniczyć ogromny ślad środowiskowy hodowli zwierząt, choć wynik zależy od tego, jak dokładnie wytwarza się produkt i ile energii zużywa się w procesie. Sam rynek rozwija się jednak powoli, a niektórzy gracze mieli trudności. Good Meat, również z Bay Area, zakończyło produkcję komercyjną w USA w 2024 roku. Dwa inne startupy, Meatable i Believer Foods, zamknęły działalność pod koniec ubiegłego roku. Jak mówi dr Uma Valeti, współzałożyciel i prezes Upside Foods, największym wyzwaniem w ostatnich latach był zewnętrzny sceptycyzm wobec tego, czy taka technologia w ogóle zadziała.

Firma zaprezentowała pierwszy zakład komercyjny w 2021 roku, jednak początkowo nie korzystała z dużych bioreaktorów. Serwis Wired informował, że przedsiębiorstwo miało problemy z obsługą tego sprzętu, a Upside twierdzi, że wczesne wyzwania badawcze zostały w pełni rozwiązane. W 2023 roku firma uzyskała zgodę regulatora na wcześniejszą wersję swojego kurczaka, lecz produkowano go w małej skali. Klienci musieli rezerwować danie, które było dostępne w ograniczonych ilościach, w tymczasowo działającej restauracji lub na jednorazowych wydarzeniach.

Teraz, jak twierdzi spółka, trwa już produkcja na dużą skalę. Upside zbudowało znacznie większą linię produkcyjną z kultywatorami o pojemności 20 tysięcy litrów, obok wcześniejszego sprzętu. Valeti określa dwukondygnacyjne zbiorniki jako „największe tego typu na świecie”, w tym również te, których kiedykolwiek używano w przemyśle farmaceutycznym. Firma pierwotnie planowała fabrykę w stanie Illinois, lecz zdecydowała się na przystosowanie siedziby w Emeryville do montażu tych ogromnych urządzeń. Według deklaracji spółki w ciągu roku zakład ma mieć zdolność produkcyjną ponad miliona funtów kurczaka na mniej niż połowie akra powierzchni. Jeden kultywator daje od 1500 do 2000 funtów mięsa dziennie, a kolejny „zbiór” ma ruszyć jeszcze w tym tygodniu. Na miejscu pracują też inspektorzy amerykańskiego Departamentu Rolnictwa, według nowego procesu regulacyjnego opracowanego właśnie dla tego rodzaju żywności.

Skala produkcji ma wpływać na cenę. Firma wytwarza kluczowy składnik pożywki dla komórek, który wcześniej był drogi w zakupie. Sam kurczak został również przeprojektowany i zawiera obecnie część składników roślinnych. Według Valeti poprawia to teksturę i wartości odżywcze produktu, a jednocześnie obniża koszty. Spółka nie chciała podać, jaki procent produktu stanowią komórki kurczaka, a jaki składniki roślinne, mówiąc jedynie, że hodowany kurczak jest drugim składnikiem po wodzie.

Restauracje i stołówki otrzymują mięso w postaci całych kawałków, kostki lub mięsa rozdrobnionego. Upside chce najpierw pokazać popyt w lokalach, z którymi już współpracuje, a dopiero potem zwiększać produkcję i być może rozpocząć sprzedaż detaliczną. Wraz ze wzrostem skali i budową zakładów poza drogim rejonem Bay Area koszty mają spaść jeszcze bardziej. Otwarte pozostaje jednak pytanie, ile osób zdecyduje się je zjeść. Rynek alternatywnych zamienników mięsa zmaga się z problemami od kilku lat. Sprzedaż roślinnego mięsa w USA to mniej więcej połowa tego, co w 2021 roku. Konsumenci coraz częściej szukają składników „czystych”, prostych, rozpoznawalnych i naturalnych, a metody produkcji mięsa hodowanego są dla nich trudniejsze do zaakceptowania.

18Wyświetlenia

Autor

Zdrowie i relacje

Joanna Lis — zdrowie i relacje, Jej Tempo.