Oszuści coraz częściej sięgają po narzędzia, które mamy pod ręką każdego dnia: kalendarz w telefonie i wiadomości SMS. Zamiast klasycznego e-maila z prośbą o dane logowania pojawiają się fałszywe powiadomienia o paczce, podejrzane wydarzenia w kalendarzu i grupowe wiadomości, które mają skłonić do kliknięcia w niebezpieczny link. Warto wiedzieć, jak wyglądają te próby i co zrobić, żeby ich uniknąć.
Pierwszy schemat dotyczy kalendarzy. Wszystko zaczyna się od strony internetowej z natrętnym wyskakującym okienkiem, które prosi o subskrypcję kalendarza. Po jej zaakceptowaniu w telefonie zaczynają pojawiać się fałszywe wydarzenia, a czasem alerty, które mają przekonać, że urządzenie zostało zainfekowane wirusem albo że właściciel wygrał nagrodę. Tego typu wpisy należy traktować jak spam. Nie wolno w nie klikać ani wykonywać zaleceń zawartych w treści, bo właśnie to jest celem nadawców.
Usunięcie podejrzanej subskrypcji nie jest skomplikowane, ale wymaga sprawdzenia właściwego miejsca w ustawieniach. Użytkownicy iPhone'a powinni wejść w Ustawienia, następnie w Kalendarz, potem w Konta i wybrać Subskrybowane kalendarze. Na liście znajdą nieznany kalendarz i mogą go usunąć. W Google Kalendarzu najpewniej zadziała wersja strony na komputerze: przy nieznanym kalendarzu wystarczy kliknąć znak X obok jego nazwy. Warto to zrobić od razu, bo fałszywe wpisy potrafią pojawiać się regularnie, dopóki subskrypcja pozostaje aktywna.
Drugi schemat to fałszywe SMS-y podszywające się pod firmy kurierskie. Wiadomość informuje, że przesyłka została wstrzymana, a jej ponowne dostarczenie wymaga dopłaty, zwykle niewielkiej kwoty. Taki mały wydatek ma uśpić czujność, a w rzeczywistości prowadzi do strony wyłudzającej dane karty płatniczej. Na tym właśnie polega sztuczka: wysokość opłaty ma wyglądać na tak niską, że trudno ją podważać. Pamiętaj, że poczta i firmy kurierskie nie wysyłają wiadomości z przypadkowych dziesięciocyfrowych numerów. Zanim cokolwiek zrobisz, nie klikaj w link. Numer przesyłki sprawdź samodzielnie na oficjalnej stronie przewoźnika, wpisując go ręcznie, a nie korzystając z odnośnika z wiadomości.
Trzeci schemat to grupowe SMS-y. Do odbiorcy trafia wiadomość od około dwudziestu losowych numerów, w której znajduje się jeden złośliwy link. Odbiorca nie zna większości nadawców, a mimo to widzi ich wszystkich w jednym wątku. Odpowiadanie na taką wiadomość jest błędem, bo ujawnia numer telefonu każdego uczestnika rozmowy, w tym twój. Te dane mogą posłużyć do kolejnych prób oszustwa, także wobec osób, które w ogóle nie otrzymały pierwotnej wiadomości. Dlatego nie odpowiadaj w wątku. Aby go opuścić, otwórz rozmowę, dotknij ikony grupy i wybierz Opuść rozmowę. Zgłoszenie grupy jako spamu prowadzi w praktyce do podobnego efektu, ale w przeciwieństwie do odpowiedzi nie ujawnia danych.
Wszystkie trzy schematy łączy jeden wspólny element: presja czasu i pozorna wiarygodność. Fałszywe kurierskie powiadomienie wymusza szybką decyzję, alert o wirusie straszy, a nagroda kusi. Dlatego najlepszą obroną jest zatrzymanie się przed kliknięciem. Zanim wykonasz jakąkolwiek czynność, sprawdź nadawcę, źródło informacji i to, czy spodziewasz się takiej wiadomości. W razie wątpliwości skontaktuj się z firmą wyłącznie przez oficjalne kanały, a nie przez dane podane w podejrzanej wiadomości. Warto też od czasu do czasu przejrzeć listę subskrypcji kalendarza i zablokować te, których nie rozpoznajesz, zanim zrobią szkodę.
2
