Leki z grupy GLP-1, takie jak Ozempic, Mounjaro czy Wegovy, mogą odbijać się na stanie zębów. Ostrzega przed tym polski stomatolog Kazimierz Szulist, który zwraca uwagę na jeden z najpoważniejszych problemów: wyraźne ograniczenie produkcji śliny. Jak podkreśla, u części pacjentów może to prowadzić nawet do obumarcia zęba.
Określenie «ozempikowe zęby» nie jest terminem medycznym. To potoczne sformułowanie funkcjonujące w mediach, które opisuje problemy jamy ustnej pojawiające się u osób stosujących te preparaty. Same leki są przede wszystkim przeznaczone do leczenia otyłości i powinny być stosowane pod nadzorem lekarza. Coraz częściej sięgają po nie jednak osoby, które nie mają nadwagi ani otyłości, a chcą po prostu wyglądać szczuplej. Takie stosowanie poza wskazaniami, określane jako off-label, budzi rosnące obawy specjalistów.
Wśród powszechnie zgłaszanych działań niepożądanych wymienia się biegunkę, bóle brzucha i zaparcia. Rzadziej pojawiają się zaburzenia widzenia, odwodnienie, problemy z nerkami, a także myśli samobójcze. Szulist zwraca jednak uwagę, że w kontekście zębów kluczowe jest zmniejszenie ilości śliny, czyli tzw. suchość w jamie ustnej. To ona, a nie sam lek, w dużej mierze odpowiada za problemy z uzębieniem.
Ślina pełni w jamie ustnej ważną funkcję ochronną. Neutralizuje kwasy, wypłukuje resztki pokarmu i wspomaga odbudowę szkliwa. Gdy jej jest mało, rośnie ryzyko próchnicy, zwłaszcza w okolicach szyjek i korzeni zębów, które są mniej odporne niż korony. Specjalista wskazuje także na częstsze zakażenia grzybicze, stany zapalne dziąseł i pękanie kącików ust, czyli objawy, które mogą utrudniać codzienne jedzenie i mówienie.
Problem narasta, gdy w diecie dominują produkty kwaśne oraz słodkie napoje. Przy niedoborze śliny szkliwo ulega erozji znacznie szybciej, bo organizm słabiej neutralizuje kwasy i nie odbudowuje go w takim stopniu jak zwykle. Kwaśne soki, gazowane napoje czy cytrusy, które w zdrowej diecie uchodzą za korzystne, w tej sytuacji mogą stać się realnym zagrożeniem dla zębów.
Według Szulista długotrwała intensywna terapia, połączona z kwaśną dietą i słabą higieną jamy ustnej, może doprowadzić nawet do obumarcia zęba. Taki ząb może wymagać odbudowy lub założenia korony, co oznacza kosztowne i czasochłonne leczenie. Ostrzeżenie dotyczy więc nie tylko komfortu, ale także wydatków i długotrwałych wizyt u dentysty.
Stomatolog radzi, by po posiłkach kwaśnych oraz po dłuższych przerwach popijać wodę, która rozcieńcza kwasy i wspomaga pracę śliny. Pomocne może być też żucie gumy bez cukru, które pobudza wydzielanie śliny. Warto również myć zęby pastą z fluorkiem, poświęcając na to około minuty dłużej niż zwykle, tak aby dokładniej wzmocnić szkliwo.
Najważniejsze jednak, jak podkreśla Szulist, by każda osoba przyjmująca leki z grupy GLP-1 poinformowała o tym swojego dentystę. Dzięki temu lekarz będzie mógł wcześniej wychwycić niepokojące zmiany i dobrać odpowiednią profilaktykę. Im szybciej zostanie zauważony spadek ilości śliny, tym większa szansa na uniknięcie poważniejszych uszkodzeń.
5