Najlepsi pracownicy firm coraz częściej szkolą sztuczną inteligencję, przekazując jej wiedzę o tym, jak wykonywać swoje zadania. Jak pokazuje doświadczenie firmy ClickUp, to właśnie od tego, kto buduje agentów AI, zależy, czy inwestycja w nią się zwróci. Pytanie, które teraz stawiają przedsiębiorstwa, brzmi: co pracownik dostaje w zamian za swoją wiedzę i pracę?
Na początku tego roku firma pozwoliła każdemu z pracowników samodzielnie tworzyć agentów AI i umiejętności. W ciągu kilku miesięcy na jednego zatrudnionego przypadało pięciu agentów. Wyglądało to jak przełom, dopóki zespół nie przyjrzał się faktycznym wynikom i wydajności. W finansach samej firmy tylko 30 procent agentów i umiejętności stworzonych przez pracowników rzeczywiście poprawiło wyniki. Wśród tych, którzy budowali najbardziej wartościowe rozwiązania, powtarzał się wyraźny schemat: sukcesy odnosili ci, którzy rozumieli, w którym miejscu ich proces pracy zwykle się psuje, i potrafili przełożyć tę wiedzę na jasne reguły dla sztucznej inteligencji.
Firma zmieniła więc podejście. Zamiast traktować tworzenie umiejętności AI jako otwarte zaproszenie dla wszystkich, zaczęła skupiać się na osobach, których agenci realnie przynosili efekty. Dostęp do budowania agentów zależał od rekomendacji przełożonego i dobrej oceny rocznej. Rozwiązało to problem jakości, ale pojawił się kolejny: jak wynagrodzić ludzi, którzy przekazują swoje rzemiosło maszynie.
Odpowiedzią ClickUp jest system, który najpierw określa, co jest wartościową umiejętnością, a dopiero potem ustala, ile jest ona warta. Każda umiejętność należy do jednej z czterech kategorii, a każda kategoria ma własną miarę sukcesu. Pierwsza to przyspieszenie przychodów, mierzone liczbą dodanej wartości w lejku sprzedażowym lub zamówieniach. Druga to eliminacja kosztów, mierzona kwotą wydatków, które udało się usunąć, na przykład przez anulowanie oprogramowania, z którego firma już nie korzysta. Trzecia to skracanie czasu, mierzone tym, jak szybciej działa kluczowy proces, na przykład zamykanie ksiąg czy odpowiadanie klientom. Czwarta kategoria to tak zwane premie za problemy, czyli konkretne wyzwania wskazane przez kierownictwo, z przypisaną nagrodą.
Przed rozpoczęciem pracy nad nową umiejętnością pracownik musi zapisać, jak wygląda obecny stan miary, na przykład ile spotkań sprzedażowych miesięcznie nie zostaje przełożonych albo ile czasu zajmuje zamknięcie ksiąg. Po tym, jak rozwiązanie działa wystarczająco długo, by pokazać stabilny wzorzec wartości, dział finansów porównuje nowe liczby z punktem wyjścia. Następnie odejmuje koszt działania narzędzia, w tym licencje i utrzymanie. To, co zostaje, jest wartością wytworzoną przez pracownika. Firma porównuje ją również z kosztem alternatywnego sposobu osiągnięcia tego samego wyniku. Zatrudnienie nawet kilku doświadczonych sprzedawców to duży wydatek, więc jeśli umiejętności jednej osoby zapewniają podobną zdolność działania, zwykła podwyżka przestaje odzwierciedlać wartość jej pracy dla firmy.
Przy ustalaniu nagrody bierze się pod uwagę także to, jak długo dana wartość będzie się utrzymywać. Umiejętność rozwiązująca jeden, wyraźnie określony problem otrzymuje premię jednorazową. Umiejętność lub system, który pracownik będzie dalej utrzymywał i ulepszał, przynosi stałą podwyżkę, ponieważ firma będzie czerpać korzyści z tej pracy każdego roku. Efektem są konkretne kwoty dla każdej umiejętności, na podstawie których ustala się wynagrodzenie: od jednorazowej premii po przynależność do grupy, którą firma nazywa „jednorożcami”.
Jednorożcami są pracownicy, których praca z AI zmienia to, co może zrobić cały zespół. Otrzymują oni podwyżkę przekraczającą 30 procent oraz możliwość uzyskania wynagrodzenia do miliona dolarów na najwyższym poziomie widełek. Jako przykład firma podaje menedżerkę operacji wzrostu, która wskazała 17 miejsc, w których regularnie traciła potencjalną sprzedaż, i zbudowała 11 umiejętności AI, by je zaadresować. Rozwiązania odzyskały setki tysięcy dolarów w lejku sprzedażowym i zwiększyły liczbę potencjalnych klientów o 25 procent. Dodatkowo każdy handlowiec zyskał około 90 minut dziennie, co odpowiada pracy siedmiu sprzedawców. Ponieważ wyniki były duże, zweryfikowane i bezpośrednio powiązane z przychodami, ta osoba została przyjęta do grupy jednorożców.
Autorzy tekstu podkreślają, że najlepsi pracownicy już dziś szkolą AI, przekazując część tego, co czyni ich trudnymi do zastąpienia. Firma może z tej wiedzy korzystać długo po tym, jak dana osoba odejdzie. Zatrzymywanie wiedzy wyłącznie dla siebie daje poczucie bezpieczeństwa, ale w dłuższej perspektywie ogranicza rozwój. Ci, którzy odnoszą sukcesy w tym modelu, budują umiejętność, przekazują wiedzę i przechodzą do kolejnego problemu, co pozwala im podejmować coraz trudniejsze wyzwania. Według tego podejścia, im bardziej sztuczna inteligencja wkracza w pracę opartą na wiedzy, tym ważniejsze staje się nagradzanie ludzi za to, że czynią swoją ekspertyzę użyteczną wielokrotnie. Ten osąd jest własnością intelektualną, a jego opłacanie to sposób na budowanie działającej AI i utrzymanie najlepszych talentów.
8