Sztuczna inteligencja coraz sprawniej wykonuje zadania, które jeszcze niedawno należały wyłącznie do ludzi, zwłaszcza w tzw. gospodarce wiedzy. Jak pisze autor tekstu w Fast Company, wiele osób zastanawia się, czy ich stanowisko przetrwa tę zmianę. Zamiast ulegać lękowi o przyszłość, warto przyjrzeć się konkretnym cechom, które pomagają utrzymać się na rynku pracy.
Autor, powołując się na książkę Garrisona Lovely’ego «Obsolete», opisuje trzy główne postawy wobec AI. Pierwszą reprezentują akceleratorzy, którzy wierzą w szybki postęp i jego korzyści. Drugą są zaniepokojeni, widzący w technologii zagrożenie. Trzecią sceptycy, uważający, że sztuczna inteligencja jest przeceniana. Sam autor nie opowiada się po żadnej ze stron i twierdzi, że czas pokaże, która prognoza się sprawdzi. Przestrzega jednak przed obsesyjnym zamartwianiem się przyszłością kosztem spraw, które dotyczą nas tu i teraz. Podkreśla, że AI już dziś przejmuje wiele zadań, które kiedyś były zarezerwowane wyłącznie dla człowieka.
Pierwszym znakiem, że nie zostaniemy zastąpieni, jest praca «bałaganiarska», czyli niestandardowa, w której nie da się wszystkiego opisać schematem. Takie zadania są trudniej poddać automatyzacji. Luis Garicano z London School of Economics zauważa, że automatyzowanie chaosu prowadzi jedynie do chaosu na większą skalę. Oznacza to, że firmy, które próbują mechanicznie przenieść na technologię skomplikowane, nieprzewidywalne procesy, mogą w efekcie mnożyć błędy zamiast je eliminować.
Drugim znakiem jest «głodny umysł», czyli silna ciekawość intelektualna. Autor ostrzega, że generatywna AI może osłabiać ciekawość i samodzielne myślenie, bo podsuwa gotowe odpowiedzi, zanim pojawi się własne pytanie. Porównuje ją do fast foodu: wygodnego, uzależniającego i mało wartościowego. Osoby, które chcą pozostać konkurencyjne, powinny więc traktować AI jako narzędzie, a nie zastępstwo dla własnego myślenia.
Trzecią cechą jest przedsiębiorczość, czyli umiejętność dostrzegania szans i działania na ich podstawie. Dziś jedna osoba może uruchomić biznes, do którego kiedyś potrzebny był cały zespół. AI przyspiesza wykonanie, nie gwarantuje jednak dobrego pomysłu. To właśnie decyzja, co warto zrobić, pozostaje po stronie człowieka. Czwartym znakiem jest wybór pracodawcy, który stawia na wspieranie pracowników, a nie na ich zastępowanie. Autor zwraca uwagę, że wielu pracodawców obiecuje wsparcie człowieka przez technologię, a jednocześnie ogranicza zatrudnienie na stanowiskach początkowych, co dotyka najmłodszych. Od tego, kto zarządza zespołem, zależy w dużej mierze rozwój zawodowy, dlatego wybór przełożonego ma znaczenie równie duże jak wybór firmy.
Piąty znak dotyczy sztucznej inteligencji ogólnej, czyli AGI. Autor przypomina, że jej nadejście, wykonalność i kształt pozostają przewidywaniami, a nie ustalonym faktem. Nikt nie wie, kiedy i czy się pojawi. Nie wolno jednak lekceważyć realnych zagrożeń związanych z AI, ponieważ do zastąpienia milionów pracowników AGI nie jest potrzebna. Obecne systemy mogą już dziś wpływać na zatrudnienie, nawet bez osiągnięcia tego poziomu.
Wniosek jest praktyczny: już teraz warto rozwijać umiejętności i elastyczność oraz uczyć się pracy razem z AI. Tego rodzaju inwestycja w siebie daje największą szansę na stabilną karierę niezależnie od tego, jak potoczy się rozwój technologii.
1
