Wypalenie zawodowe często tłumaczymy brakiem granic, słabą organizacją czasu albo zbyt małą odpornością. Nabeela Elsayed, była dyrektorka wysokiego szczebla i autorka książki „Breaking Burnout”, uważa, że problem jest głębszy. Jej zdaniem źródłem wypalenia jest definicja sukcesu, której nie da się zrealizować, a nie wytrzymałość czy brak umiejętności stawiania granic.
Elsayed sama przez lata żyła w tym schemacie. Zaczynała jako baristka, zarabiając 6,50 dolara za godzinę, a później kierowała działami operacyjnymi i personalnymi w Walmart Canada i IKEA. Jak opisuje, po pracy miewała silny ucisk w klatce piersiowej i wzywała pogotowie, a następnego dnia wracała do obowiązków. Dopiero po czasie zrozumiała, że nie chodzi o to, ile siły ma w zapasie, lecz o przekonanie, że wartość człowieka zależy od ciągłego osiągania więcej.
Kluczowa teza tekstu brzmi: zmiana pracy rzadko rozwiązuje wypalenie, ponieważ relacja z pracą podróżuje razem z nami. Ktoś, kto utożsamia siebie z zawodem, przeniesie ten sam wzorzec do nowej firmy, nowego stanowiska i nowego zespołu. Elsayed podkreśla, że wypalenie różni się od zwykłego zmęczenia. Wyczerpanie uzupełnia odpoczynek, natomiast wypalenie na odpoczynek nie reaguje.
Autorka odwołuje się też do analogii ze szwedzkim zwyczajem jedzenia słodyczy w sobotę. Chodzi o to, jak często i jak intensywnie coś robimy. Pojedynczy, świadomy wybór nie szkodzi, natomiast codzienne przeciążenie w małych porcjach potrafi nagle przerodzić się w problem. Podobnie jest z pracą, która przez lata stopniowo przejmuje całe życie.
W tekście pojawiają się przykłady osób z różnych branż. Chris Raney, właściciel platformy do podcastów o HR, opisuje silny atak lęku, który przeżył pod własnymi drzwiami. Lauren Bushman, dyrektorka ds. nauk o sporcie w Canada Basketball, traktuje regenerację jako element treningu, a nie nagrodę za wysiłek. Horacio Barbeito, były prezes Walmart Canada, odwołał wyjazd, żeby zwolnić tempo. Chester Elton wspomina, że jego rywalizacyjność sięga dzieciństwa i że dopiero żona, Heidi, nakłoniła go do zmiany. Marj Rehman przywołuje z kolei cztery pokolenia imigrantów, w których presja na szybkie osiąganie celów była czymś oczywistym.
Elsayed zwraca uwagę na jeszcze jeden mechanizm, czyli przekonanie, że poświęcenie siebie jest oznaką dobrej osoby. Jako przykład podaje opowieść „Drzewo, które dawało”, którą czyta się jako wzór bezwarunkowego oddania. Taki model, jak pisze, utrwala się szczególnie u osób wysoko zorganizowanych i ambitnych. Równie groźny jest mit tożsamości: „to, co robię, to kim jestem”. Stacy Brown-Philpot, była pracownica Google i dyrektorka generalna TaskRabbit, opisuje, że po utracie stanowiska długo nie potrafiła odnaleźć swojego miejsca, bo jej poczucie wartości było ściśle związane z tytułem.
Wnioski dla czytelniczek są praktyczne. Jeśli wypalenie wraca mimo zmiany firmy, warto sprawdzić, jaką definicję sukcesu stosujemy na co dzień i czy da się ją w ogóle spełnić. Pomocne bywa też oddzielenie własnej wartości od zawodowych osiągnięć oraz traktowanie odpoczynku jako realnej potrzeby, a nie wynagrodzenia za wykonaną pracę. Jeśli objawy takie jak ucisk w klatce piersiowej, lęk czy trwałe wyczerpanie utrzymują się, warto skonsultować je z lekarzem.
26