Odpowiedzialność za wyniki od zawsze była w pracy kluczowa, a teraz, gdy w grę wchodzi także sztuczna inteligencja, nabiera jeszcze większego znaczenia. Słowo to ma jednak negatywny wydźwięk. Kojarzy się z szukaniem winnego, gdy coś pójdzie źle. Część pracowników zaczyna się więc obawiać ról, które wymagają wzięcia odpowiedzialności, a lęk potrafi odebrać im odwagę do podejmowania ryzyka i pełnego zaangażowania w pracę.
Redakcja zapytała członków Fast Company Impact Council, jak utrzymują odpowiedzialność w zespole, nie budząc przy tym strachu. Dwudziestu dwóch z nich podzieliło się swoimi wskazówkami. Łączy je przekonanie, że rozliczanie z wyników może być postrzegane jako wspólny standard, a nie wyrok. Oto najczęściej powtarzające się rady.
Jedna z najczęstszych rad brzmi: traktuj porażki jako informację zwrotną. Megan Noel z firmy Covista radzi jasno określać oczekiwania z góry, a po nieudanej próbie pytać, czego się nauczyliśmy i co zmienimy. Dodaje, że liderka powinna sama nazywać swoje błędy, zanim wskaże błędy innych. Gdy szef przyznaje się do pomyłek, rozliczanie przestaje być oceną i staje się wspólną zasadą całego zespołu.
Podobnie myśli Grace Keith Rodriguez z Caliber Corporate Advisers. Według niej odpowiedzialność rzadziej budzi lęk, gdy liderzy stosują wobec siebie te same standardy i terminy, których oczekują od innych, a także otwarcie mówią, gdzie zawiedli. Im częściej przywódcy pokazują taką autorefleksję, tym chętniej zespół podąża za nimi i pomaga kolegom rozwijać tę umiejętność.
Max Friedman z Givebutter zwraca uwagę na inny aspekt. Odpowiedzialność ma dawać ludziom pewność, by podejmowali duże wyzwania. Jeśli pojawia się wyłącznie wtedy, gdy ktoś popełnił błąd, tworzy kulturę strachu, która tłumi kreatywność. Zamiast tego warto wspólnie stawiać ambitne cele i po ich niewykonaniu skupić się na lekcji, a nie na karaniu.
Maurice Twomey z Roto zachęca do prowadzenia rozmów z ciekawością zamiast z obwinianiem. Pytanie „Co się wydarzyło i jakiego wsparcia potrzebujesz?” daje zespołowi przestrzeń, by zgłaszać problemy wcześnie, a potknięcia traktować jako okazję do nauki. Konsekwencja w działaniu buduje z kolei poczucie bezpieczeństwa, dzięki czemu zespół czuje się wspierany, a nie zagrożony.
Maril MacDonald z Gagen MacDonald przypomina, że wiele problemów z odpowiedzialnością to w rzeczywistości problemy z ustaleniami na starcie. Czy wiemy, co robimy i po co? Do kiedy? Czego oboje zakładamy? Dobrzy liderzy wyjaśniają te kwestie na początku projektu, a rozliczanie traktują jako pytanie o jasność, a nie o karę.
Michele Walsh z UNICEF USA opowiada o drobnej sytuacji, która dobrze pokazuje tę zasadę. Członkini zespołu wskazała jej nieaktualne cele na pulpicie, który miała prezentować. Przyznała się do błędu i podziękowała za uwagę. Takie drobne gesty, jak mówi, ustawiają ton także w trudniejszych momentach. Gdy zespół wspólnie przyznaje się do realnie nieosiągniętych celów i szuka rozwiązań, łatwiej mu będzie się zmierzyć z większymi wyzwaniami.
Jacqui Canney z ServiceNow proponuje zmianę myślenia z hasła „nie zepsuj tego” na „spróbujmy tego”. Jej zdaniem odpowiedzialność wtedy dotyczy wyników i nauki. Liderzy powinni przyznawać, że część dobrych pomysłów się nie sprawdzi, i doceniać innowacyjne myślenie nawet wtedy, gdy nie przyniesie sukcesu. Gdy pracownicy widzą, jak szef podejmuje mądre ryzyko, odpowiada za jego skutki i szybko się dostosowuje, zaczynają robić podobnie.
Khozema Shipchandler z Twilio apeluje o ograniczenie długich łańcuchów zatwierdzeń. Jeśli zależy nam na prawdziwej odpowiedzialności, pozwólmy członkom zespołu odpowiadać za wynik. Nikt nie lubi porażek, ale można budować kulturę dopuszczalnych błędów. Gdy coś pójdzie źle, trzeba to omówić otwarcie, wyciągnąć wnioski i szybko ruszyć dalej.
Colby Proffitt z Seekr podkreśla, że cel powinien być jasny, a droga elastyczna. Strach pojawia się wtedy, gdy ludzie nie wiedzą, co znaczy dobrze wykonana praca, dopóki jej nie zawiodą. Jego pierwszym pytaniem po niepowodzeniu jest „Co się stało?”, a nie „Kto to zrobił?”. Odpowiedzialność to według niego obietnica, jaką członkowie zespołu składają sobie nawzajem, a nie kara czekająca za rogiem.
Warto zwrócić uwagę także na praktykę regularnego przeglądu. Jeden z liderów opisuje cotygodniowy rytm, w którym zespół wspólnie przegląda wszystkie zadania i otwarcie zgłasza, co jest zablokowane lub zagrożone. Dzięki temu rzadko zdarza się, by ktoś został zaskoczony problemem tygodnie później na osobnej rozmowie. Taki stały rytuał, jak podkreśla, sprawia, że odpowiedzialność staje się elementem struktury, a nie osobistym zarzutem.
Wspólny wniosek z tych rad jest prosty: odpowiedzialność działa najlepiej wtedy, gdy opiera się na jasnych celach, otwartej komunikacji i przykładzie liderów. Zamiast szukać winnych, zespoły uczą się na błędach i dzielą odpowiedzialnością za wspólny rezultat. Dla czytelniczek, które prowadzą zespoły albo dopiero myślą o awansie na stanowisko z większą odpowiedzialnością, to przydatna lekcja: rozliczać można z troską, a wtedy ludzie chętniej biorą na siebie trudniejsze zadania.
9