W Stanach Zjednoczonych płatny urlop nie jest powszechnym prawem pracownika. Federalne przepisy nie gwarantują ani płatnego urlopu wypoczynkowego, ani płatnego zwolnienia chorobowego, ani płatnego urlopu rodzicielskiego. O tym, czy i ile dni wolnych dostanie pracownik, decyduje w praktyce pracodawca, a w niektórych przypadkach także przepisy lokalne. Dla wielu osób oznacza to, że odpoczynek, choroba czy opieka nad dzieckiem stają się kosztem finansowym.
Skala problemu jest duża. Według danych przytoczonych w materiale około 23 procent amerykańskich pracowników cywilnych nie dostaje żadnych płatnych dni urlopu wypoczynkowego. Wśród 10 procent najmniej zarabiających odsetek ten sięga około 43 procent. Osoby, które urlop mają, dostają średnio około 10 dni rocznie. Dla porównania, w 25 spośród 38 krajów OECD prawo gwarantuje co najmniej 20 dni urlopu. Według Biura Statystyki Pracy w 2026 roku 17 procent pracowników w USA nie miało dostępu do płatnego zwolnienia chorobowego.
Sytuacja z urlopem macierzyńskim jest jeszcze bardziej zauważalna. Średnia w krajach OECD to około 18,4 tygodnia płatnego urlopu macierzyńskiego, podczas gdy Stany Zjednoczone nie oferują go wcale. W materiale zwrócono uwagę, że poza USA brak płatnego urlopu macierzyńskiego dotyczy według tych danych tylko Papui-Nowej Gwinei. Federalna ustawa FMLA daje prawo do maksymalnie 12 tygodni urlopu rodzinnego lub medycznego z gwarancją zachowania pracy, ale jest to urlop bezpłatny.
Dużą rolę odgrywa także miejsce zamieszkania. Osiemnaście stanów i Dystrykt Kolumbii wymagają od prywatnych pracodawców oferowania płatnego zwolnienia chorobowego. Trzynaście stanów, Dystrykt Kolumbii i Portoryko wymagają płatnego urlopu rodzinnego i medycznego. Około połowa stanów ogranicza jednak możliwość wprowadzania takich obowiązków przez władze lokalne. W efekcie zakres ochrony zależy w dużym stopniu od tego, gdzie ktoś mieszka i pracuje.
Problem nie kończy się na samych przepisach. W badaniu Pew z 2023 roku aż 46 procent pracowników przyznało, że nie wykorzystało całego płatnego czasu wolnego, do którego miało prawo. Powody są różne: obawa, że zaległości będą narastać, oraz poczucie, że koledzy będą musieli przejąć obowiązki. Dziewiętnaście procent badanych obawiało się, że wzięcie wolnego zaszkodzi ich awansowi, a 16 procent, że może stracić pracę. Dwanaście procent mówiło, że przełożony zniechęcał ich do urlopu.
Z danych wynika też, że bezpieczniej z urlopu korzystają osoby zarabiające więcej i pracujące na etatach pensyjnych oraz na stanowiskach kierowniczych, a rzadziej ci, którzy są w firmie krótko. Według przytoczonych ustaleń mniej pewnie czują się także pracownicy Czarnej skóry. Badacze wskazują z kolei, że urlopy ustawowe wiążą się z silniejszą ochroną przed działaniami odwetowymi ze strony pracodawcy.
Eksperci proponują kilka rozwiązań. Pracownicy mogą negocjować wymiar urlopu, zanim przyjmą ofertę pracy lub awans. Menedżerowie mogą dawać przykład, sami korzystając z wolnego, i dbać o zastępstwa w zespole. Zwolennicy zmian naciskają na wprowadzenie płatnych urlopów na poziomie lokalnym, stanowym i federalnym. Specjaliści apelują też, by firmy dbały nie tylko o to, by urlop był formalnie oferowany, ale by pracownicy mogli z niego realnie korzystać.
6
