Lokaty terminowe oferują dziś oprocentowanie zbliżone do 5 proc., a rentowności obligacji są najwyższe od ponad 15 lat. Wielu oszczędzających zastanawia się więc, czy nie lepiej trzymać pieniądze na koncie i w lokatach, zamiast ryzykować na giełdzie. Christine Benz z Morningstara przygląda się temu, jak rozłożyć aktywa, gdy gotówka i obligacje znów przynoszą realny zysk. Jej punkt wyjścia jest prosty: decyzja o proporcjach nie powinna zależeć od tego, co akurat dzieje się ze stopami, lecz od tego, kiedy i na co będziemy potrzebować pieniędzy.
Gotówka ma jedną wyraźną zaletę: nie podlega wahaniom wartości kapitału, jak niektóre obligacje. Ci, którzy posiadali obligacje w ostatnich latach, a także na początku 2026 roku, mogli odczuć straty w wycenie. Badania Morningstara pokazują z kolei, że gotówka dywersyfikuje akcje mniej więcej tak samo dobrze jak obligacje, co czyni ją sensownym elementem portfela. Dla inwestora oznacza to, że nie musi on sięgać po obligacje tylko po to, by ograniczyć wahania całego majątku.
Trzeba jednak pamiętać o ograniczeniach. Oprocentowanie gotówki jest krótkoterminowe i spada, gdy stopy procentowe maleją, więc wysoka stawka dzisiaj nie gwarantuje jej utrzymania w przyszłości. Lokaty długoterminowe pozwalają zablokować wysokie stawki na dłużej, ale oznaczają zamrożenie pieniędzy. Rentowność kont oszczędnościowych i funduszy rynku pieniężnego zmienia się wraz ze stopami, co w praktyce oznacza, że zarobek może się kurczyć bez żadnej decyzji po stronie oszczędzającego. Istnieje też ryzyko inflacyjne: jeśli inflacja utrzymuje się powyżej średniej, jak było ostatnio, oprocentowanie gotówki może nie nadążać za wzrostem cen, a realna wartość oszczędności będzie wtedy maleć.
Obligacje mają inną charakterystykę. Dłużne papiery wartościowe blokują stopę na cały okres posiadania, na przykład przy dziesięcioletnim terminie zapadalności, dzięki czemu znamy z góry dochód, jeśli trzymamy papier do końca. Cena obligacji może też wzrosnąć, gdy rentowności spadną, czego gotówka nie zapewni. Obligacje bywają również wsparciem podczas wstrząsów na rynku akcji, ponieważ w takich momentach mogą zachowywać się stabilniej niż akcje. Z drugiej strony, gdy stopy rosną, ceny obligacji mogą spadać, a najbardziej odczuwają to obligacje długoterminowe. Dlatego zysk z obligacji zależy nie tylko od kuponu, ale także od momentu, w którym musimy je sprzedać.
Morningstar proponuje podejście oparte na horyzoncie wydatków: aktywa dobiera się do momentu, w którym będziemy ich potrzebować. Gotówka nadaje się do wydatków w ciągu dwóch lat lub krócej, bo wtedy nie musimy się martwić, że w krótkim czasie spadnie jej wartość. Obligacje pasują do horyzontu od dwóch do dziesięciu lat, a akcje sprawdzają się w perspektywie dziesięciu lat i dłuższej, gdy mają czas na odrobienie ewentualnych strat. Osoby na emeryturze powinny według tej koncepcji trzymać w gotówce jeden–dwa lata wydatków, co daje im bufor na bieżące życie bez konieczności sprzedawania akcji w gorszym momencie rynkowym. Resztę majątku można ulokować zgodnie z tym, na jak długo wystarczy im środków.
Osoby gotowe elastycznie dostosować wydatki mogą pozwolić sobie na portfel z większym udziałem akcji, bo w trudniejszym roku mogą ograniczyć wydatki zamiast sprzedawać aktywa. Podobnie osoby z większym majątkiem i skromnymi potrzebami mogą trzymać więcej akcji, ponieważ ich bieżące wydatki stanowią niewielką część zasobów. Z analizy wynika też, że portfele z przewagą akcji zwykle zostawiają większe pozostałe saldo, czyli po latach mają więcej pieniędzy niż portfele ostrożniejsze. Wybór proporcji zależy więc od tego, kiedy i ile pieniędzy będzie potrzebne, a nie od samego poziomu stóp procentowych.
1
